कुंभमध्ये नागा साधु कुठून येतात, कुंभमेळा संपल्यावर कुठं गायब होतात नागा, कसे बनतात नागासाधू जाणून घ्या रहस्यमय जीवन

कुंभमध्ये नागा साधु कुठून येतात, कुंभमेळा संपल्यावर कुठं गायब होतात नागा, कसे बनतात नागासाधू जाणून घ्या रहस्यमय जीवन

कुंभमेळ्यात बहुधा दिसणारे नागा साधू कुठून येतात? नागा बनतात कसे आणि त्यांचे काय काय नियम आहेत? नागा साधूंचे स्वतःचे गूढ जग आहे. याबद्दल नेहमी जाणून घेण्याची उत्सुकता कायम राहिलेली आहे. प्रत्येक कुंभमेळ्यातही नागा साधू भाविकांच्या आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे. प्रत्येकजण त्यांची एक झलक पाहण्यासाठी उत्सुक असतो. चला तर जाणून घेऊया नागा साधू होण्याची प्रक्रिया काय आहे…

नागा होण्याची प्रक्रिया अत्यंत लांब आणि गुंतागुंतीची आहे

नागा संन्यासी केवळ प्रयाग, हरिद्वार, उज्जैन आणि नाशिकच्या कुंभामेळामध्ये बनवता येतात. नागा होण्यासाठी इच्छुक असणाऱ्यांना अवधूत (साधूंच्या एका वर्गास ही संज्ञा आहे. ‘अवधूत’ म्हणजे प्रकृतीच्या सर्व विकारांना धुवून टाकतो तो.) म्हणून आखाड्यात प्रथम समाविष्ट केले जाते.

नागा साधू बनवण्याची प्रक्रिया अत्यंत लांब आणि गुंतागुंतीची आहे. प्रत्येक आखाड्यात त्याची एक श्रद्धा आणि परंपरा असते. त्यानुसार नागा त्या अखाड्याचे संन्यासी बनवतात. संन्यासी बनण्याची इच्छा असलेल्या व्यक्तीला अवधूत म्हणून पहिल्या रिंगणात समाविष्ट केले जाते. बर्‍याच आखाड्यात त्यांना भुट्टो असेही म्हणतात. सुरुवातीला त्यांना गुरु सेवे खेरीज आखाडय़ाशी संबंधित सर्व छोटी कामे दिली जातात.

एकदा आखाड्याच्या परंपरेत पारंगत झाल्यावर अखाड्यातील कर्ताधार्कर्ता त्यांना एकदा सामाजिक जगात परत जाण्याचा सल्ला देतात पण जेव्हा तो आपल्या साधू बनण्याच्या मतावर स्थिर राहतो तेव्हा पुढच्या कुंभात त्याला नागा संन्यासी बनवण्यासाठी नेले जाते. नागा साधू फक्त प्रयाग, हरिद्वार, उज्जैन आणि नाशिक कुंभात बनवले जातात. देशभरातून संन्यासीना कुंभामेळ्यात नागा बनवण्यासाठी गोळा केले जाते. सर्व सन्यासी आखाड्यांमध्ये नागा दीक्षाची परंपरा जवळजवळ सारखीच आहे.

सर्वसाधारणपणे, शाही स्नानाच्या आधी नागा संन्यासीची दीक्षाची प्रक्रिया चालू होते. मुहूर्तानुसार, नागा संन्यासी होण्याची इच्छा असणाऱ्या साधूना धर्मध्वजाखाली स्थापित घटच्या शिळ्या पाण्याने अंघोळ घातली जाते. यानंतर, त्यांना गंगा काठी एका निर्जन ठिकाणी नेऊन पिंडदान केले जाते.

त्यांना 17 पिंडदान करावे लागतात, त्यापैकी 16 कुटुंबासाठी तर 17 वे त्याचे स्वत: चे पिंडदान असते. तो स्वत: चा पिंडदान करुन स्वत: ला मृ-त म्हणून घोषित करतो आणि त्याच बरोबर त्याचा पूर्वीचा जन्म संपला असे मानले जाते. पिंडदानानंतर जनेऊ, गोत्र यांच्यासह त्याच्या आधीच्या जन्माची सर्व चिन्हे मिटविली जातात.

त्यानंतर त्यांना आखाड्याच्या धर्मध्वजाखाली परत आणले जाते. येथे त्यांना नागा होण्याच्या अत्यंत वेदनादायक प्रक्रियेमधून जावे लागेल. आखड्यात, या क्रियेस संतोडा असे म्हणतात. या क्रियेत शस्त्रक्रियेसारखी वेदना होते. अत्यंत वेदनादायक प्रक्रियेमुळे हि क्रिया केवळ अनुभवी साधूच करतात, परंतु कधीकधी या प्रक्रियेदरम्यान नवे नागा बेशुद्ध देखील पडतात.

संतोडा नंतर सर्वांना आंघोळीसाठी गंगेत नेले जाते. येथे सर्व 108 गुरुंच्या उपस्थितीत डुबकी लावतात. त्याच वेळी, गुरु त्या नागांची शेंडी कापून ती गंगेमध्ये वाहतात. त्यांचे कपडे वेगळे करतात आणि त्यांना दिगंबर करतात. शंभू अग्नि अखाडाचे नागा संन्यासी महंत हरीश गिरी यांच्या मते, ही क्रिया पूर्ण झाल्यावर सर्व नागा आखाड्यासह शाही स्नान करतात.

कुंभानुसार नागाचे नाव – नागा संन्यासी केवळ कुंभातच बनविल्या जातात पण कुंभात ज्या ठिकाणी त्यांना नागा बनवले जाते त्या स्थानानुसार त्यांना नावे ठेवली जातात. प्रयागमध्ये नागा बनलेल्या संन्यासी राज राजेश्वरी, हरिद्वार मधल्यांना बर्फानी, उज्जैन मधल्यांना खुनी, आणि नाशिक मधल्यांना खिचडिया असे म्हटले जाते.

कुंभमेळा नंतर कुठं गायब होतात – अनेकांना प्रश्न पडतो की, हे भस्म आले कुठून आणि कशाची आहे, तर हे भस्म नेमके चितेच्या राखीचे असते. चितेची ही राख अतिशय शुद्ध करून नागा साधू ती आपल्या अंगाला लावत असतात. आजवर अनेकांना प्रश्न पडतो की, नागा साधू हे कुंभ मिळाल्यानंतर कोठे जातात, कोठे राहतात, तर नागा साधू हे कुंभमेळा झाल्यानंतर हिमालय, काशी आणि गुजरात राज्यात राहत असल्याचे पाहायला मिळते. तसेच उत्तराखंडच्या पहाडी भागात देखील ते राहतात.

एकांतवास भेटावा म्हणून अनेक साधू हे गुफा मध्ये घर करुन राहत असतात. तसेच कुंभ मेळा संपल्यानंतर अनेक साधू हे जंगलात भटकत असतात. जंगलात त्यांना कशाचीही भीती वाटत नाही. त्यांचे मन आणि शरीर तेवढे कणखर बनले असते. तिथे सर्व गोष्टीवर मात करू शकतात, असे सांगण्यात येते.

नागा साधू हे दिवसातून केवळ एकच वेळेस जेवण करतात. एकच वेळेस जेवण म्हणजे पोटभर खाऊन घ्यायचं. नंतर दिवसभर काहीही नाही खायचे. नागा साधू चे जीवन एकूणच रहस्यमय घटनांनी भरलेले आहे. यावर अनेकांनी डॉक्युमेंटरी देखील तयार केलेल्या आहेत.

मित्रांनो हे आर्टिकल तुम्हाला आवडले असेल तर नक्की लाईक करा आणि आपल्या मित्रांबरोबर शेयर करायला विसरू नका. तसेच आपली प्रतिक्रिया कमेंट करून नक्की कळवा.

Team Hou De Viral